Sylwia Grobelna: Identyfikuję się z postaciami ze spektakli Bohema House (wywiad)

Kobiece postacie w spektaklach Teatru Ekologicznego Bohema House to nieustępliwe bohaterki. Tylko pozornie są delikatne i bezbronne, a tymczasem głośno zabierają głos w ważnych sprawach – mówi aktorka i piosenkarka, gwiazda Bohema House, która na scenie wciela się m.in. w Calineczkę i Dziewczynkę z zapałkami. Artystka wyznaje, że podobna postawa jest jej bliska.

Czy masz swoją ulubioną bohaterkę spektakli Bohema House?

Pierwsza na myśl przychodzi mi Calineczka. Może to dlatego, że to był pierwszy spektakl. Mieliśmy wtedy okazję się poznać i zaczynaliśmy tworzyć coś nowego i wyjątkowego. Calineczka to szczególna postać – mała, delikatna, krucha dziewczynka, która jednak walczy o te wartości, które są dla niej ważne. Walczy o przyrodę, o czyste środowisko. Jednocześnie robi to z uśmiechem i sympatią do wszystkich. Nie złości się, tylko prowadzi wszystkich na dobrą drogę.

W jaki sposób?

Każdy spektakl Bohema House ma motyw przewodni, ważny temat związany z ochroną środowiska. W “Calineczka. Magia tkwi w naturze” jednym z głównych tematów jest odpowiedzialne postępowanie z odpadami, sortowanie śmieci. Jest jednocześnie delikatna, ale ma ogromne serce i jest waleczna. Podobnie jest w przypadku Dziewczynki z zapałkami. W tym spektaklu bohaterka tłumaczy widzom recykling przez wesołą piosenkę “Papierek, plasticzek, szkiełko, bio”. W ten sposób przez uśmiech i naturalną dobroć przekazuje tę ważną wiedzę.

Czy ją też tak bardzo lubisz?

Lubię ten spektakl ze względu na jego przejmującą treść. Wspaniałe piosenki napisane przez Janka Traczyka wzruszają naszych widzów ogromnie. Spektakl “Dziewczynka z zapałkami. Świat smogu” porusza problem smogu, który jest śmiertelnym zagrożeniem. Jego główna bohaterka jest dziewczynką, nie ma mocy sprawczej jak dorośli ludzie. Ale jest niezmordowana w swoim wołaniu do ludzi, aby się obudzili i zobaczyli, że trzeba coś zrobić. Jej piosenka smog to w istocie protest song. Krzyczy w niej “do spowitych serc”. Identyfikuję się z taką postawą.

Jak to?

Identyfikuję się z nią, ponieważ ja sama jestem osobą drobną, raczej delikatną, ale czasem też mam takie pragnienie, żeby krzyczeć do ludzi, żeby zauważyli problemy, które nas otaczają. Niestety ta baśń, podobnie jak jej pierwowzór autorstwa Andersena, nie kończy się dobrze. Niestety nikt nie zwraca na nią uwagi. Smutek i tragizm tej baśni wzmacnia poważny przekaz na temat smogu, który jest niestety nadal naszą rzeczywistością co roku od jesieni do wiosny.

Czy, według Ciebie, kobiece postacie pozwalają lepiej dotrzeć do widzów z przekazem troski o czyste środowisko?

Stereotypowo kobiety kojarzą się tylko z pięknem, wrażliwością, a nie z siłą czy sprawczością. Nasze postacie podejmują stanowcze działania mimo pozornej słabości. Ale w kulturze masowej to też się zmieniło. W kinowych produkcjach baśniowe księżniczki kiedyś tylko czekały na swojego księcia, żeby je wybawił z opresji. Dziś to są waleczne, sprytne i gotowe do działania bohaterki, które zmieniają świat. Te postacie – z pozoru kruche i bezradne, a w rzeczywistości zdolne do zmieniania świata – mogą tak samo być wsparciem dla chłopców. Ich losy pokazują, że nawet jeśli nie jesteś tak silny jak inni, nawet jak jesteś mniejszy, to jeśli zechcesz, możesz przenosić góry.

I właśnie to jest siłą spektakli Bohema House?

Owszem, ale przecież teatr wpływa na ludzi przez różne bodźce. Tutaj przede wszystkim to muzyka i teksty, piękne akrobacje, taniec, cudowna scenografia. W ten sposób emocje docierają do ludzi. Te piosenki poza tym – warto o tym wspomnieć – są bardzo trudne, na szerokiej skali, z długimi dźwiękami. To wspiera powagę przekazu. Rozmawiam z osobami, które wychodzą ze spektaklu “Dziewczynka z zapałkami. Świat smogu”. Mówią, że to ogromne przeżycie. Widzowie bardzo się wzruszają na dźwięk zwłaszcza piosenki “Gdzieś tam”, którą Dziewczynka wykonuje, kiedy nie ma siły już krzyczeć i czeka na moment kiedy babunia, która jest już w niebie, zabierze ją do siebie. Ja też się wzruszam.

W tym przypadku sympatia widzów dla bohaterki, współczucie dla niej, wydają się wzmacniać przekaz ekologiczny?

Oczywiście. I nie jest tak tylko w tym spektaklu. Miałam przyjemność zagrać też w spektaklu “Adam” postać Ewy, która w świecie postapokaliptycznym, praktycznie nie nadającym się do życia zachodzi w ciążę i staje w obliczu decyzji, czy tę ciążę kontynuować, czy ją przerwać. To mocny obraz, pokazujący, że musimy działać teraz, żeby podobne dramaty nie działy się w naszej przyszłości. Sztuka jest krzykiem o to, żeby ludzie dostrzegli ważność tych wyzwań. Mam wrażenie, że teatr ekologiczny Bohema House jest pierwszym, który w dostateczny sposób porusza te zagadnienia. A jest to bardzo potrzebne, ponieważ przez codzienne sprawy, przez pęd i bieg nie dostrzegamy tego.

A czego chciałabyś życzyć kobietom w dniu ich święta?

Chciałabym, żeby dziewczynki, kobiety, ale nie tylko, żebyśmy wszyscy pamiętali, że niezależnie od płci możemy być silni. Jak kobieta się zaweźmie, to może być silniejsza niż mężczyzna. Ale mężczyźni też potrzebują siły, potrzebują wsparcia, żeby stawiać czoła współczesnym wyzwaniom. Życzę nam wszystkim partnerstwa i walczenia w słusznej sprawie.